Ai Có Quyền Lập Di Chúc?

Ai có quyền lập di chúc? Lập di chúc là một hành vi pháp lý quan trọng giúp cá nhân định đoạt tài sản của mình sau khi qua đời. Tuy nhiên, không phải ai cũng có thể lập di chúc một cách hợp pháp. Ai có quyền lập di chúc? Có những trường hợp nào bị hạn chế hoặc bị tuyên bố vô hiệu khi lập di chúc? Hãy cùng Sunny tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

1. Ai có quyền lập di chúc?

Theo Điều 625 Bộ luật Dân sự 2015, mọi cá nhân đều có quyền lập di chúc để định đoạt tài sản của mình, với điều kiện phải đáp ứng các yêu cầu pháp lý. Cụ thể:

• Người từ đủ 18 tuổi trở lên, có năng lực hành vi dân sự đầy đủ có quyền lập di chúc.
• Người từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi vẫn có thể lập di chúc, nhưng phải được cha mẹ hoặc người giám hộ đồng ý.
• Người lập di chúc phải tỉnh táo, minh mẫn, hoàn toàn tự nguyện, không bị lừa dối, đe dọa hoặc cưỡng ép.

Ngoài ra, người lập di chúc có quyền:

• Chỉ định người thừa kế;
• Phân chia di sản cho từng người;
• Dành một phần di sản để làm từ thiện;
• Giao nghĩa vụ cho người thừa kế.

2. Trường hợp không được lập di chúc hoặc di chúc vô hiệu

Mặc dù lập di chúc là quyền cá nhân, nhưng trong một số trường hợp, việc lập di chúc có thể bị vô hiệu hoặc người lập không đủ điều kiện pháp lý để thực hiện hành vi này.

Những trường hợp di chúc vô hiệu gồm:

• Người lập di chúc không minh mẫn tại thời điểm lập di chúc;
• Di chúc được lập do bị lừa dối, đe dọa, cưỡng ép;
• Di chúc vi phạm hình thức hợp pháp (ví dụ: không được lập thành văn bản đúng quy định, không có người làm chứng khi cần…);
• Nội dung di chúc trái pháp luật, trái đạo đức xã hội.

Trong những trường hợp này, di chúc có thể bị tòa án tuyên vô hiệu, và việc chia tài sản sẽ thực hiện theo pháp luật thay vì theo nội dung di chúc.

3. Di chúc của người chưa thành niên hoặc người hạn chế năng lực

Một trong những vấn đề thường gặp là liệu người chưa thành niên hoặc người có vấn đề về năng lực hành vi dân sự có thể lập di chúc hay không.

Người chưa thành niên:

• Từ đủ 15 tuổi đến dưới 18 tuổi: có thể lập di chúc nếu được cha mẹ hoặc người giám hộ đồng ý.
• Dưới 15 tuổi: không được lập di chúc, vì chưa có năng lực hành vi dân sự cần thiết.

Người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự:

• Nếu bị Tòa án tuyên bố hạn chế hoặc mất năng lực hành vi dân sự, người này không có quyền lập di chúc, vì hành vi pháp lý của họ không có hiệu lực.
• Tuy nhiên, nếu tại thời điểm lập di chúc người đó minh mẫn, tỉnh táo, và không thuộc diện bị hạn chế về mặt pháp lý, thì di chúc vẫn có thể hợp pháp (cần chứng minh rõ điều này khi có tranh chấp).

Liên hệ với Luật Sunny để được tư vấn chi tiết hơn về vấn đề này nhé.