KHI NÀO DOANH NGHIỆP ĐƯỢC CHUYỂN NGƯỜI LAO ĐỘNG LÀM CÔNG VIỆC KHÁC?

Trong quá trình sản xuất, kinh doanh, doanh nghiệp có thể gặp phải những tình huống đột xuất hoặc khó khăn khách quan dẫn đến nhu cầu điều chuyển nhân sự sang vị trí công việc khác. Tuy nhiên, hợp đồng lao động (HĐLĐ) là sự thỏa thuận tự nguyện giữa hai bên. Việc doanh nghiệp tự ý tạm thời chuyển người lao động (NLĐ) làm công việc khác so với HĐLĐ mà không tuân thủ quy định pháp luật có thể dẫn đến rủi ro bị xử phạt hành chính hoặc phát sinh tranh chấp lao động.

Trong bài viết này, Công ty Luật TNHH Sunny sẽ làm rõ các trường hợp, điều kiện, thời hạn và chế độ tiền lương khi người sử dụng lao động (NSDLĐ) điều chuyển NLĐ sang làm công việc khác.

Các Trường Hợp Doanh Nghiệp ĐƯỢC Tạm Thời Chuyển NLĐ Làm Công Việc Khác

Căn cứ quy định tại Bộ luật Lao động, người sử dụng lao động có quyền tạm thời chuyển người lao động làm công việc khác so với hợp đồng lao động trong các trường hợp sau:

• Thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh nguy hiểm.
• Áp dụng biện pháp ngăn ngừa, khắc phục sự cố lao động, bệnh nghề nghiệp.
• Sự cố điện, nước.
• Do nhu cầu sản xuất, kinh doanh (Nội dung này phải được quy định cụ thể trong Nội quy lao động của doanh nghiệp).

Nếu lý do điều chuyển là “do nhu cầu sản xuất, kinh doanh”, doanh nghiệp bắt buộc phải quy định cụ thể các trường hợp/tiêu chí điều chuyển trong Nội quy lao động đã được đăng ký với cơ quan quản lý nhà nước về lao động. Nếu không quy định trong Nội quy lao động, việc tự ý điều chuyển sẽ bị xem là vi phạm pháp luật.

Thời Hạn Tạm Thời Chuyển Người Lao Động Làm Công Việc Khác

Pháp luật quy định giới hạn nghiêm ngặt về thời gian điều chuyển nhằm bảo vệ quyền lợi chính đáng của NLĐ:

• Tổng thời gian điều chuyển: Không được quá 60 ngày làm việc cộng dồn trong 01 năm.
• Trường hợp vượt quá 60 ngày: Doanh nghiệp chỉ được tiếp tục chuyển NLĐ làm công việc khác nếu được NLĐ đồng ý bằng văn bản.

Quy Trình, Thủ Tục Bắt Buộc Khi Điều Chuyển Lao Động

Để đảm bảo tính pháp lý, khi tạm thời chuyển NLĐ làm công việc khác so với HĐLĐ, doanh nghiệp phải thực hiện đầy đủ các bước:

1. Thông báo trước: NSDLĐ phải báo cho NLĐ biết trước ít nhất 03 ngày làm việc.
2. Nội dung thông báo: Phải nêu rõ thời hạn làm công việc mới và công việc được bố trí phải phù hợp với sức khỏe, giới tính của NLĐ.
3. Thỏa thuận (nếu quá 60 ngày): Văn bản đồng ý của NLĐ nếu thời gian điều chuyển vượt quá tổng 60 ngày làm việc trong năm.

Chế Độ Tiền Lương Khi Chuyển NLĐ Làm Công Việc Khác

Quyền lợi về tiền lương của NLĐ khi bị tạm thời điều chuyển được pháp luật bảo vệ như sau:

• NLĐ được trả lương theo công việc mới.
• Nếu tiền lương của công việc mới thấp hơn tiền lương của công việc cũ thì được giữ nguyên tiền lương cũ trong thời hạn 30 ngày làm việc.
• Tiền lương theo công việc mới ít nhất phải bằng 85% mức lương của công việc cũ nhưng không thấp hơn mức lương tối thiểu do Chính phủ quy định.

Mức Xử Phạt Nếu Doanh Nghiệp Điều Chuyển Lao Động Trái Luật

Doanh nghiệp vi phạm quy định về tạm thời chuyển NLĐ làm công việc khác (như: không báo trước 03 ngày, chuyển quá 60 ngày/năm mà không có sự đồng ý của NLĐ, không quy định trước trong nội quy lao động…) sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính:

Theo điểm c khoản 2 Điều 11 Nghị định 12/2022/NĐ-CP, người sử dụng lao động chuyển người lao động làm công việc khác không đúng lý do, thời hạn hoặc không có văn bản đồng ý của người lao động bị phạt: Từ 03 – 07 triệu đồng nếu người sử dụng lao động là cá nhân; Từ 06 – 14 triệu đồng nếu người sử dụng lao động là tổ chức. Ngoài việc bị phạt tiền, người sử dụng lao động còn phải bố trí người lao động trở lại làm công việc đúng với hợp đồng lao động đã giao kết.

Từ ngày 10/9/2026, Nghị định 283/2026/NĐ-CP có hiệu lực và thay thế quy định xử phạt nêu trên.

Theo điểm c khoản 2 Điều 17 Nghị định 283/2026/NĐ-CP, mức phạt đối với hành vi chuyển người lao động làm công việc khác không đúng lý do, thời hạn hoặc không có văn bản đồng ý của người lao động được quy định như sau:

• Từ 03 – 07 triệu đồng đối với cá nhân;
• Từ 06 – 14 triệu đồng đối với tổ chức.

(Theo khoản 2 Điều 7 Nghị định 283/2026/NĐ-CP, mức phạt đối với tổ chức bằng 02 lần mức phạt đối với cá nhân)

Bên cạnh đó, người sử dụng lao động phải bố trí người lao động trở lại làm đúng công việc đã thỏa thuận trong hợp đồng lao động.

Như vậy, từ ngày 10/9/2026, mức phạt đối với hành vi này không thay đổi so với quy định trước đó. Doanh nghiệp vi phạm vẫn có thể bị phạt đến 14 triệu đồng và buộc bố trí lại công việc đúng hợp đồng cho người lao động.

DỊCH VỤ TƯ VẤN VÀ RÀ SOÁT PHÁP LÝ LAO ĐỘNG TẠI LUẬT SUNNY

Việc quản trị nhân sự và xây dựng hệ thống quy chế, nội quy lao động chuẩn chỉnh là nền tảng giúp doanh nghiệp vận hành bền vững và hạn chế tối đa tranh chấp.

Công ty Luật TNHH Sunny cung cấp giải pháp pháp lý toàn diện cho doanh nghiệp:

• Soạn thảo, rà soát Nội quy lao động, Thỏa ước lao động tập thể, Hợp đồng lao động.
• Tư vấn quy trình điều chuyển, xử lý kỷ luật lao động, đơn phương chấm dứt HĐLĐ đúng quy định pháp luật.
• Đại diện giải quyết tranh chấp lao động cá nhân và tập thể tại Hòa giải viên, Trọng tài lao động hoặc Tòa án.