Thừa kế theo di chúc khác gì thừa kế theo pháp luật?

Thừa kế theo di chúc khác gì thừa kế theo pháp luật? Thừa kế là một trong những chế định quan trọng của pháp luật dân sự, phản ánh ý chí cá nhân và bảo đảm quyền lợi của người thân sau khi một người qua đời. Việc chuyển giao tài sản không chỉ mang ý nghĩa vật chất mà còn liên quan đến quan hệ huyết thống, tình cảm và cả trách nhiệm pháp lý. Trong hệ thống pháp luật Việt Nam hiện hành, có hai hình thức thừa kế phổ biến là thừa kế theo di chúc và thừa kế theo pháp luật.

ao? Bài viết dưới đây sẽ giúp làm rõ các nội dung này dựa trên các quy định cụ thể trong Bộ luật Dân sự 2015.

Thừa kế theo di chúc là gì?

Theo quy định tại Điều 624 Bộ luật Dân sự 2015 quy định: ” Di chúc là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết“.

Di chúc có thể là văn bản hoặc lời nói, nhưng cần tuân thủ đúng hình thức và nội dung theo quy định của pháp luật. Di chúc hợp pháp phải bảo đảm các điều kiện về năng lực hành vi dân sự của người lập di chúc, tự nguyện và không bị lừa dối, đe doạ, cưỡng ép.

• Di chúc được lập dưới hình thức sau: Di chúc phải được lập thành văn bản; nếu không thể lập được di chúc bằng văn bản thì có thể di chúc miệng.
• Trong đó di chúc được lập thành văn bản bao gồm những loại sau:

1. Di chúc bằng văn bản không có người làm chứng.
2. Di chúc bằng văn bản có người làm chứng.
3. Di chúc bằng văn bản có công chứng.
4. Di chúc bằng văn bản có chứng thực.

• Di chúc bằng miệng được lập trong trường hợp tính mạng một người bị cái chết đe dọa và không thể lập di chúc bằng văn bản
• Nội dung của di chúc bao gồm những nội dung cơ bản sau theo Điều 631 Bộ luật Dân sự 2015:

– Ngày, tháng, năm lập di chúc;
– Họ, tên và nơi cư trú của người lập di chúc;
– Họ, tên người, cơ quan, tổ chức được hưởng di sản;
– Di sản để lại và nơi có di sản.

Người được hưởng di sản theo di chúc sẽ nhận di sản theo đúng nội dung đã được quy định trong di chúc, trừ trường hợp bị tuyên là không có quyền hưởng di sản hoặc di chúc không hợp pháp.

Thừa kế theo pháp luật là gì?

Theo Điều 649 Bộ luật Dân sự 2015 quy định: ” Thừa kế theo pháp luật là thừa kế theo hàng thừa kế, điều kiện và trình tự thừa kế do pháp luật quy định. Thừa kế theo pháp luật được áp dụng trong trường hợp sau:

a) Không có di chúc;

b) Di chúc không hợp pháp;

c) Những người thừa kế theo di chúc chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc; cơ quan, tổ chức được hưởng thừa kế theo di chúc không còn tồn tại vào thời điểm mở thừa kế;

d) Những người được chỉ định làm người thừa kế theo di chúc mà không có quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.

Theo Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015 quy định các hàng thừa kế như sau:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.

Phân biệt thừa kế theo di chúc và thừa kế theo pháp luật

Việc thừa kế không chỉ đơn thuần là vấn đề chuyển giao tài sản mà còn là sự tiếp nối về mặt nghĩa tình và trách nhiệm của người đã khuất đối với những người còn sống. Mỗi cá nhân nên chủ động tìm hiểu và lựa chọn hình thức thừa kế phù hợp, nhất là khi có những mong muốn cụ thể về việc phân chia tài sản. Hiểu rõ sự khác biệt giữa thừa kế theo di chúc và thừa kế theo pháp luật không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi cá nhân, mà còn góp phần phòng tránh các tranh chấp pháp lý phát sinh trong tương lai. Do đó, việc lập di chúc hợp pháp và minh bạch là điều rất cần thiết trong bối cảnh xã hội hiện đại ngày nay.

Liên hệ với Luật Sunny để được tư vấn chi tiết hơn về vấn đề này nhé.