Thu hồi đất là gì? Quy trình thu hồi đất như thế nào?

Hiện nay, việc Nhà nước thu hồi đất của hộ gia đình, cá nhân, người sử dụng đất không phải chuyện hiếm gặp.Vậy thu hồi đất là gì? Quy trình thu hồi đất như thế nào?

Cơ sở pháp lý:

  • Luật đất đai 2013

Thu hồi đất là gì?

      Đất đai là tài sản có giá trị rất lớn đối với mỗi quốc gia không chỉ về mặt kinh tế-chính trị-xã hội mà còn có giá trị nằm ở mặt an ninh-quốc phòng, đất đai góp phần khẳng định vị trí, bờ cõi của một quốc gia đang tồn tại trên trái đất này. 

      Theo Pháp luật Việt Nam hiện nay quy định đất đai thuộc quyền sở hữu của nhân dân và Nhà nước đóng vai trò quản lý, tuy nhiên tùy thuộc vào tình trạng đất nước và nhu cầu phát triển kinh tế-xã hôi, an ninh-quốc phòng mà Nhà nước có thể thu hồi quyền sử dụng đất của người dân để phục vụ cho những công việc cần thiết.

      Theo quy định tại khoản 11 Điều 3 Luật đất đai 2013 giải thích rằng: “ Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước quyết định thu lại quyền sử dụng đất của người được Nhà nước trao quyền sử dụng đấy hoặc thu lại đất của người sử dụng đất vi phạm pháp luật về đất đai”.

Các trường hợp thu hồi đất

thu hồi đất
Hình ảnh minh họa

Căn cứ theo Khoản 1 Điều 16 Luật Đất đai 2013 quy định cụ thể về các trường hợp bị Nhà nước thu hồi đất gồm có:

  • Vì mục đích an ninh, quốc phòng; phát triển kinh tế-xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng.
  • Do vi phạm pháp luật liên quan đến đất đai
  • Do chấm dứt việc sử dụng đất theo pháp luật, người sử dụng đất tự nguyện trả lại đất, có nguy cơ đe dọa đến tính mạng con người.

Thẩm quyền thu hồi đất

Cơ quan có thẩm quyền thu hồi đất được quy định chi tiết tại Điều 66 Luật Đất đai 2013 như sau:

  • UBND cấp tỉnh: đối với những tổ chức, cơ sở tôn giáo, người Việt Nam định cư ở nước ngoài (trừ người Việt Nam định cư ở nước ngoài được sở hữu nhà ở tại Việt Nam), tổ chức nước ngoài có chức năng ngoại giao, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài; đất nông nghiệp thuộc quỹ đất công ích của xã, phường, thị trấn.
  • UBND cấp huyện: đối với những hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư; người Việt Nam định cư ở nước ngoài được sở hữu nhà ở tại Việt Nam.
  • UBND cấp tỉnh quyết định thu hồi đất hoặc ủy quyền cho UBND cấp huyện nếu trong khu vực thu hồi đất có cả đối tượng thuộc thẩm quyền của UBND cấp tỉnh và cấp huyện.

Trình tự, thủ tục thu hồi đất 

Bước 1: Thông báo thu hồi đất

Cơ quan có thẩm quyền ban hành thông báo thu hồi đất và gửi đến người sử dụng đất bị thu hồi, họp phổ biến đến người dân trong khu vực đồng thời thông báo với phương tiện thông tin đại chúng và niêm yết tại trụ sở UBND cấp xã, địa điểm sinh hoạt chung của khu dân cư.

Bước 2: Ra quyết định thu hồi đất

UBND cấp có thẩm quyền ra quyết định thu hồi đất.

Bước 3: Kiểm kê đất đai, tài sản gắn liền với đất.

Người sử dụng đất có trách nhiệm phối hợp với tổ chức làm nhiệm vụ điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm, bồi thường, giải phóng mặt bằng triển khai thực hiện kế hoạch thu hồi đất.

Nếu người sử dụng đất không phối hợp thì UBND cấp xã, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã nơi có đất thu hồi tổ chức vận động, thuyết phục người sử dụng đất thực hiện. Trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày được vận động mà người sử dụng đất vẫn không phối hợp thì Chủ tịch UBND cấp huyện ra quyết định kiểm đếm bắt buộc. Nếu không chấp hành thì Chủ tịch UBND cấp huyện ban hành quyết định cưỡng chế người sử dụng đất thực hiện.

Bước 4: Lấy ý kiến, lập và thẩm định phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư

    Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng có trách nhiệm lập phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và phối hợp với UBND cấp xã lấy ý kiến của khu dân cư nơi có đất thu hồi. Biên bản lấy ý kiến phải có xác nhận của đại diện UBND cấp xã, đại diện Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã, đại diện người có đất bị thu hồi.

    Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng phối hợp với UBND cấp xã tổ chức đối thoại đối với trường hợp có ý kiến không đồng ý về phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, hoàn chỉnh phương án trình cơ quan có thẩm quyền.

     Phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư sẽ được thẩm định bởi cơ quan có thẩm quyền trước khi trình UBND cấp có thẩm quyền quyết định thu hồi đất.

Bước 5: Phê duyệt, niêm yết công khai phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư

    UBND cấp xã có thẩm quyền quyết định thu hồi đất, phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trong cùng một ngày. Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng phối hợp với UBND cấp xã phổ biến, niêm yết công khai quyết định phê quyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại trụ sở UBND cấp xã và điểm sinh hoạt chung của khu dân cư nơi có đất thu hồi; gửi quyết định bồi thường, hỗ trợ tái định cư đến người có đất thu hồi.

Bước 6: Tổ chức chi trả tiền bồi thường

     Trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày quyết định thu hồi đất có hiệu lực thi hành, cơ quan, tổ chức có trách nhiệm bồi thường phải chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ cho người có đất thu hồi. Trường hợp người có đất thu hồi không nhận khoản tiền bồi thường, hỗ trợ thì khoản tiền này được gửi vào tài khoản tạm giữ của Kho bạc nhà nước.

     Nếu chậm chi trả thì khi thanh toán tiền bồi thường, hỗ trợ cho người có đất thu hồi, thì người có đất thu hồi còn được thêm một khoản tiền bằng với mức tiền chậm nộp tính trên số tiền chậm trả và thời gian chậm trả. Người sử dụng đất được bồi thường mà chưa hoàn tất việc thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định của pháp luật thì khoản tiền chưa thực hiện nghĩa vụ tài chính sẽ được trừ vào số tiền được bồi thường.

Trên đây là những chia sẻ của chúng tôi về vấn đề Thu hồi đất là gì? Quy trình thu hồi đất như thế nào?”. Nội dung bài viết nêu trên của chúng tôi, chỉ nhằm mục đích tuyên truyền pháp luật mang tính tham khảo chung đến quý khách hàng. Không phải là nội dung tư vấn nhằm giải quyết các nhu cầu pháp lý cụ thể của từng khách hàng. Để được tư vấn đầy đủ và chính xác nhất. Quý khách vui lòng liên hệ Văn phòng Công ty Luật TNHH Sunny theo số điện thoại: 0876.00.33.44 để nhận được sự hỗ trợ từ các luật sư tư vấn và chuyên viên pháp lý của Văn phòng.

LIÊN HỆ NGAY ĐỂ ĐƯỢC HỖ TRỢ

CÔNG TY LUẬT TNHH SUNNY – SUNNY LAW FIRM 

Địa chỉ: Tầng 2, Tòa Big Tower, 18 Phạm Hùng, Hà Nội 

Hotline/zalo0876003344 – 09898177189 –  0876522268

Email: sunnylawfirm.vn@gmail.com

FanpageCông ty Luật Sunny

Đánh Giá Bài Viết

Tác giả

  • Ls. Quàng Trung Dũng

    Luật sư QUÀNG TRUNG DŨNG là Phó giám đốc Công ty Luật TNHH Sunny/ Đoàn luật sư Thành phố Hà Nội. Luật sư có 15 năm kinh nghiệm trong các lĩnh vực Hình sự, Dân sự, Hành chính; là luật sư chuyên nghiệp hoạt động tranh tụng tại các cấp tòa. Phương châm làm việc của Luật sư QUÀNG TRUNG DŨNG là: TRÁCH NHIỆM - SÁNG TẠO - HIỆU QUẢ.