Thủ Tục Giải Quyết Tranh Chấp Đất Đai Tại Hòa Bình

Thủ tục giải quyết tranh chấp đất đai tại Hòa Bình được thực hiện như thế nào? Tranh chấp đất đai là một trong những vấn đề pháp lý phức tạp, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của cá nhân và tổ chức. Việc giải quyết tranh chấp không chỉ giúp bảo vệ quyền sử dụng đất hợp pháp mà còn góp phần đảm bảo trật tự xã hội, ổn định đời sống người dân. Hiểu rõ quy trình, thủ tục giải quyết tranh chấp theo quy định mới nhất là điều cần thiết để bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình. 

Tranh chấp đất đai là gì?

Theo khoản 47 Điều 3 Luật Đất đai 2024, tranh chấp đất đai là “tranh chấp về quyền, nghĩa vụ của người sử dụng đất giữa hai hoặc nhiều bên trong quan hệ đất đai”. Theo đó, quyền và nghĩa vụ chung của người sử dụng đất được quy định tại Điều 26 Luật Đất đai 2024 và Điều 31 Luật Đất đai 2024 và những quyền và nghĩa vụ cụ thể khác theo quy định Luật Đất đai 2024.

Lưu ý: Tranh chấp đất đai xác định ai là người có quyền hợp pháp đối với đất đai, phân biệt với các tranh chấp liên quan về đất đai như : Tranh chấp hợp đồng, giao dịch liên quan tới đất đai; 

Tranh chấp về hôn nhân và gia đình nhưng có đối tượng là đất đai (vợ chồng phân chia tài sản chung là nhà đất);Tranh chấp về thừa kế di sản là quyền sử dụng đất v.v). 

Tranh chấp đất đai bắt buộc phải thực hiện thủ tục hòa giải với các bước được trình bày dưới đây, ngược lại, các tranh chấp liên quan đến đất đai không phải bất cứ lúc nào cũng bắt buộc phải thực hiện thủ tục hòa giải tại UBND cấp xã.

Giấy tờ giải quyết tranh chấp đất đai cần những gì? 

Theo Điều 95 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, khi giải quyết tranh chấp đất đai, người yêu cầu cần cung cấp chứng cứ để bảo vệ quyền lợi của mình. Các giấy tờ quan trọng để bảo vệ quyền lợi ích hợp pháp của mình trong tranh chấp đất đai có thể kể đến như sau:

– Giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất: Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (Sổ đỏ/Sổ hồng); Hợp đồng mua bán, chuyển nhượng quyền sử dụng; Giấy thừa kế, tặng cho đất đai; Quyết định giao đất, thiết kế đất của cơ quan có thẩm quyền (nếu có), Bản án hoặc quyết định xây dựng công trình nhận quyền sử dụng đất (nếu có)…

– Giấy tờ liên quan đến giao dịch và sử dụng đất: Hợp đồng đặt cọc, hợp đồng chuyển nhượng đất (nếu có tranh chấp mua bán); Giấy tờ chứng minh quá trình sử dụng đất như biên lai đóng thuế đất, biên bản tổ dân phố, xác nhận của chính quyền địa phương; Hợp đồng thuê đất hoặc hợp đồng sử dụng đất (nếu có).

– Hồ sơ pháp lý cá nhân, công ty: Chứng minh nhân dân/Căn chân công dân/Hộ chiếu của các bên tranh chấp; Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (nếu tranh chấp liên quan đến tổ chức)

– Giấy tờ chứng minh nguồn gốc đất: Sổ mục kê, Bản đồ địa chính; Giấy tờ mua bán đất viết tay có xác nhận của chính quyền địa phương; giấy xác nhận quá trình sử dụng ổn định lâu dài không có tranh chấp…

– Chứng cứ khác liên quan đến tranh chấp: Biên hòa hòa giải tranh chấp đất đai (nếu đã qua hòa giải tại UBND xã/phường); Hình ảnh, video, ghi âm liên quan đến tranh chấp; Văn bản, đơn từ, khiếu nại liên quan đến nhiệm vụ tranh chấp.

Nguyên tắc khi Luật sư giải quyết tranh chấp đất đai tại Hòa Bình

Thứ nhất, luôn đảm bảo nguyên tắc đất đai thuộc sở hữu toàn dân và Nhà nước luôn là đại diện. 

Điều 53 Hiến pháp 2013 quy định như sau “Đất đai, tài nguyên nước, tài nguyên khoáng sản, nguồn lợi ở vùng biển, vùng trời, tài nguyên thiên nhiên khác và các tài sản do Nhà nước đầu tư, quản lý là tài sản công thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý.” 

Điều 12 Luật Đất đai 2024 quy định như sau: “Đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý. Nhà nước trao quyền sử dụng đất cho người sử dụng đất theo quy định của Luật này.

Như vậy có thể hiểu rằng, toàn bộ đất đai trên khắp lãnh thổ Việt Nam thuộc quyền sở hữu của toàn dân và được quản lý bởi Nhà nước. Các tổ chức, cá nhân và hộ gia đình chỉ là chủ thể được Nhà nước giao đất sử dụng, do đó đối tượng tranh chấp đất đai được hiểu là quyền quản lý, quyền sử dụng đất.

Thứ hai, đảm bảo pháp chế xã hội chủ nghĩa

Khi xử lý các vụ tranh chấp đất đai cần tuân thủ những nguyên tắc, trình tự, thủ tục và thẩm quyền mà pháp luật đã ban hành. Các cơ quan chức năng cần phát hiện và giải quyết kịp thời những hành vi xâm hại pháp luật liên quan đến đất đai, hạn chế tình trạng tranh chấp kéo dài ảnh hưởng đến trật tự xã hội và lợi ích hợp pháp của các bên liên quan.

Thứ ba, giải quyết tranh chấp đất đai tại Việt Nam cần nắm vững quan điểm lấy dân làm gốc, bảo đảm lợi ích của người sử dụng

Theo quy định hiện hành của pháp luật, đất đai thuộc quyền sở hữu của toàn dân, do đó một trong các nguyên tắc giải quyết tranh chấp đất đai là luôn đặt lợi ích của người dân lên làm gốc. Vì thế, pháp luật cần tôn trọng các quyền của người sử dụng đất và tạo điều kiện để họ tận dụng tối đa quyền năng của mình.

Thứ tư, giải quyết tranh chấp đất đai phải nhằm mục đích ổn định tình hình, chính trị, kinh tế, xã hội, phát triển sản xuất và từng bước cải thiện điều kiện sống của các tầng lớp dân cư

Trên thực tế, các hoạt động mâu thuẫn, tranh chấp đất đai gây tổn hại rất lớn đến đời sống chính trị, xã hội và kinh tế. Vì thế, việc giải quyết tranh chấp đất đai luôn hướng đến mục đích bình ổn các mối quan hệ xã hội.

Tư vấn hướng giải quyết tranh chấp đất đai tại Hòa Bình

Giai đoạn 1: Tự thương lượng hoặc Hòa giải 

Nhà nước khuyến khích các bên tranh chấp đất đai tự hòa giải, hòa giải ở cơ sở theo quy định của pháp luật về hòa giải ở cơ sở, hòa giải theo quy định của pháp luật về hòa giải thương mại hoặc cơ chế hòa giải khác theo quy định của pháp luật.

Tuy nhiên, cần tránh nhầm lẫn khái niệm hòa giải ở cơ sở với Hòa giải tại UBND cấp xã. Cụ thể, hoạt động hòa giải ở cơ sở được điều chỉnh bởi Luật hòa giải 2013 và  được thực hiện bởi các hòa giải viên thuộc các tổ hòa giải. Tổ hòa giải là tổ chức tự quản của nhân dân được thành lập ở cơ sở (gồm thôn, làng, ấp, bản, buôn, phum, sóc, tổ dân phố, khu phố và cộng đồng dân cư khác) để hoạt động hòa giải.

Giai đoạn 2: Hòa giải tại UBND cấp xã

(đối với giai đoạn này chỉ bắt buộc đối với tranh chấp đất đai, còn đối với các tranh chấp liên quan đến đất đai không phải bất cứ lúc nào cũng bắt buộc phải thực hiện thủ tục hòa giải tại UBND cấp xã)

Trong khi đó hoạt động hòa giải tại UBND xã là hoạt động bắt buộc theo quy định tại Khoản 2, Điều 235 của Luật Đất đai năm 2024 “ trước khi đưa tranh chấp đất đai ra giải quyết tại cơ quan có thẩm quyền, các bên bắt buộc phải thực hiện hòa giải tại UBND cấp xã nơi có đất tranh chấp” .

Giai đoạn 3: Giải quyết tranh chấp đất đai tại các cơ quan có thẩm quyền

Trường hợp có giấy tờ về quyền sử dụng đất quy định tại Điều 137 của Luật Đất đai năm 2024: giải quyết tranh chấp đất đai tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền.

Khoản 1, Điều 236 của Luật Đất đai năm 2024 quy định  Tòa án nhân dân sẽ có thẩm quyền giải quyết các tranh chấp đất đai mà các bên tranh chấp hoặc một trong các bên tranh chấp có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở… hoặc có một trong các loại giấy tờ quy định tại Điều 137 của Luật Đất đai năm 2024 và tranh chấp về tài sản gắn liền với đất.

Trường hợp không có giấy tờ về quyền sử dụng đất quy định tại Điều 137 của Luật Đất đai năm 2024: (1) Khởi kiện tại TAND có thẩm quyền hoặc (2) Nộp đơn yêu cầu giải quyết tại UBND cấp có thẩm quyền

Các tranh chấp đất đai mà các bên tranh chấp không có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở… hoặc không có một trong các loại giấy tờ quy định tại Điều 137 của Luật Đất đai năm 2024 thì ngoài việc có thể lựa chọn giải quyết tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền, các bên có quyền yêu cầu giải quyết tranh chấp tại UBND.

Trình tự Luật sư giải quyết tranh chấp đất đai tại Hòa Bình

• Tiếp nhận hồ sơ và tư vấn ban đầu
• Phân tích, đánh giá chứng cứ, hồ sơ pháp lý
• Tư vấn hướng giải quyết tranh chấp phù hợp với quy định của pháp luật 
• Tiến hành hòa giải tại UBND cấp xã hoặc chuẩn bị hồ sơ khởi kiện tại Tòa án
• Bảo vệ quyền lợi của khách hàng tại Tòa án (nếu có)

• Công việc của Luật sư giải quyết tranh chấp đất đai tại Hòa Bình

• Tư vấn quy định pháp luật liên quan đến đất đai.
• Hỗ trợ thu thập chứng cứ theo Điều 95 Bộ luật Tố tụng Dân sự
• Hòa giải tranh chấp tại địa phương hoặc UBND cấp xã.
• Đại diện theo ủy quyền làm việc với cơ quan nhà nước.
• Bảo vệ khách hàng tại Tòa án theo quy định của pháp luật

Trên đây là những thông tin quan trọng về thủ tục giải quyết tranh chấp đất đai tại Hòa Bình theo Luật Đất đai mới nhất. Hy vọng bài viết giúp bạn hiểu rõ hơn và đưa ra hướng giải quyết phù hợp với tình huống cụ thể. 

Liên hệ với Luật Sunny để biết thêm chi tiết, rất hân hạnh được tư vấn cho bạn!