Vi phạm nghĩa vụ thanh toán trong hợp đồng thương mại 2024

Hợp đồng luôn tồn tại rủi ro, vì vậy, bên cạnh việc chú ý đến nội dung và hình thức thì khi tham gia hợp đồng các bên cần chú ý đến các hành vi phạm nghĩa vụ thanh toán và hướng giải quyết trong tranh chấp hợp đồng kinh doanh thương mại để đảm bảo quyền và lợi ích của mình. Để tìm hiểu rõ quy định về vi phạm nghĩa vụ thanh toán trong hợp đồng thương mại, mời các bạn cùng theo dõi bài viết dưới đây.

1. Quy định pháp luật về vi phạm nghĩa vụ thanh toán 

Theo Điều 300 Luật Thương mại 2005 quy định: “Phạt vi phạm là việc bên bị vi phạm yêu cầu bên vi phạm trả một khoản tiền phạt do vi phạm hợp đồng nếu trong hợp đồng có thoả thuận, trừ các trường hợp miễn trách nhiệm quy định tại Điều 294 của Luật này”.

Từ đó có thể thấy, điều kiện áp dụng phạt vi phạm là: hợp đồng phải có hiệu lực, có hành vi vi phạm hợp đồng, có thỏa thuận áp dụng phạt vi phạm. Bên cạnh đó theo khoản 15 Điều 3 Luật này cũng quy định về hành vi vi phạm hợp đồng là việc một bên “không thực hiện”, “thực hiện không đầy đủ” hoặc “thực hiện không đúng nghĩa vụ” theo thoả thuận giữa các bên hoặc theo quy định của Luật này.

Mặt khác, nếu một trong các bên chậm thực hiện thanh toán thì bên còn lại có quyền yêu cầu bên vi phạm trả lãi do chậm thanh toán theo quy định tại Điều 306 Luật Thương mại 2005, cụ thể: 

“Trường hợp bên vi phạm hợp đồng chậm thanh toán tiền hàng hay chậm thanh toán thù lao dịch vụ và các chi phí hợp lý khác thì bên bị vi phạm hợp đồng có quyền yêu cầu trả tiền lãi trên số tiền chậm trả đó theo lãi suất nợ quá hạn trung bình trên thị trường tại thời điểm thanh toán tương ứng với thời gian chậm trả, trừ trường hợp có thoả thuận khác hoặc pháp luật có quy định khác”.

2. Giải quyết tranh chấp vi phạm nghĩa vụ thanh toán

Theo quy định tại Điều 302 Luật Thương mại 2005 quy định:

“1. Bồi thường thiệt hại là việc bên vi phạm bồi thường những tổn thất do hành vi vi phạm hợp đồng gây ra cho bên bị vi phạm.

2. Giá trị bồi thường thiệt hại bao gồm giá trị tổn thất thực tế, trực tiếp mà bên bị vi phạm phải chịu do bên vi phạm gây ra và khoản lợi trực tiếp mà bên bị vi phạm đáng lẽ được hưởng nếu không có hành vi vi phạm.”

3. Phương thức giải quyết tranh chấp vi phạm nghĩa vụ thanh toán

Một số phương thức giải quyết tranh chấp vi phạm nghĩa vụ thanh toán phổ biến, cụ thể:

– Thương lượng: Đây là phương thức giải quyết được Nhà nước khuyến khích sử dụng đầu tiên trong đa số các tranh chấp vi phạm nghĩa vụ thanh toán. Theo đó, các bên tham gia trong tranh chấp vi phạm nghĩa vụ thanh toán hóa tự thương lượng để đưa ra phương thức xử lý mà không cần đến sự trợ giúp của bên thứ 3. Vì vậy, phương thức này sẽ giúp các bên tiết kiệm thời gian, chi phí;

– Hòa giải: Đây là một quá trình giải quyết tranh chấp vi phạm nghĩa vụ thanh toán mang tính chất riêng tư trong đó hòa giải viên là người thứ ba được chính các bên chấp nhận lựa chọn, giúp các bên tranh chấp đạt được sự thỏa thuận. Hòa giải viên là người ở giữa đưa ra các đề nghị, đề xuất bằng lời hoặc bằng văn bản, giúp các bên thấy được lợi ích thiết thực trong giải quyết tranh chấp của mình, từ đó các bên có thiện chí, nghĩa vụ và trách nhiệm của mình trong giải quyết tranh chấp;

– Trọng tài thương mại: Là phương thức giải quyết tranh chấp do các bên thỏa thuận và được tiến hành theo quy định của Luật Trọng tài Thương mại 2010. Bên cạnh đó, đây cũng là phương thức giải quyết tranh chấp vi phạm nghĩa vụ thanh toán nhanh chóng, thủ tục linh hoạt, giải quyết không công khai;

– Tòa án: Tòa án nhân dân là cơ quan xét xử  của nhà nước, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mọi người trong xã hội. Do đó, khi có tranh chấp hợp đồng vi phạm nghĩa vụ thanh toán, nếu các bên không có thỏa thuận về việc sử dụng trọng tài thương mại thì một trong các bên có thể khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền. Đây là phương thức giải quyết tranh chấp vi phạm nghĩa vụ thanh toán thông dụng và được nhiều Doanh nghiệp Việt Nam lựa chọn.

Liên hệ Công ty luật SUNNY để được tư vấn thêm về những quy định liên quan đến vi phạm nghĩa vụ thanh toán trong hợp đồng thương mại mới nhất.